İçindekiler Arama Sonuçlarındaki Rakipler Gerçek Rakibiniz mi? Biz Reklam Ajansıyız, Aramada Karşımıza Kimler Çıkıyor? Bir Siteye Rakip Demeden Önce Hangi…

Marka Tescili Nasıl Yapılır?
İçindekiler
- Marka Tescili Neden Gerekir?
- Hangi İşaretler Marka Olarak Tescil Edilebilir?
- Başvurudan Önce Neler Kontrol Edilmeli?
- Başvuru Hangi Nedenlerle Reddedilir?
- Marka Sınıfı Nasıl Seçilir?
- Marka Tescili Adım Adım Nasıl Yapılır?
- Marka Tescilinde Hangi Süreler Önemlidir?
- Tescilden Sonra Nelere Dikkat Edilmeli?
- Başvuruyu Kendiniz mi Yapmalı, Marka Vekili mi Tutmalı?
- Marka Tescilinde Ajansın Rolü Nedir?
- En Sık Yapılan Hatalar
- Sık Sorulan Sorular
- Kaynaklar
Kısa cevap: Marka tescili, markanızı TÜRKPATENT’e başvurarak sicile kaydettirmektir. Önce benzer marka araştırması yapılır, mal ve hizmet sınıfları seçilir ve başvuru çevrimiçi sistem üzerinden ücretiyle birlikte yapılır. Başvuru incelenir, bültende yayımlanır ve yayımdan itibaren iki ay itiraz süresi işler. Sorun çıkmazsa marka tescil edilir. Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve yenilenebilir. Tescilden sonra markanın kullanılması da gerekir, çünkü beş yıl kullanılmayan marka iptal edilebilir.
Bir isim bulup logo yaptırmak, markanın hukuken sizin olması anlamına gelmez. Aynı ismi başka biri sizden önce başvurmuşsa, yıllarca emek verdiğiniz marka adını değiştirmek zorunda kalabilirsiniz. Bu yüzden marka tescili, isim ve kimlik çalışmasından hemen sonra gelen adımdır.
Aşağıda sürecin nasıl işlediğini, başvuru öncesinde nelerin kontrol edilmesi gerektiğini, hangi nedenlerle ret kararı çıkabildiğini ve hangi sürelerin kaçırılmaması gerektiğini anlatıyoruz. Bilgilerin dayanağı 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu ve TÜRKPATENT’in yayımladığı sayfalardır. Yazı hukuki danışmanlık değildir.
Marka Tescili Neden Gerekir?
6769 sayılı Kanun’a göre marka koruması tescil yoluyla elde edilir. Tescilden doğan haklar marka sahibine aittir ve sahibi, markasının izinsiz kullanılmasının önlenmesini isteyebilir. Tescil yaptırmak bir zorunluluk olarak düzenlenmemiştir, ama korumanın kaynağı tescildir. Tescilsiz bir markanın hangi koşullarda korunabileceği ayrı bir hukuki konudur ve bir marka vekili ya da avukatla değerlendirilmelidir.
İş tarafında sonuç şöyle özetlenebilir: web sitesi, sosyal medya hesapları, ambalaj, katalog ve reklamlar markanın adıyla büyür. Marka sonradan bir itirazla elinizden giderse bütün bu yatırımın yeniden yapılması gerekir.
Hangi İşaretler Marka Olarak Tescil Edilebilir?
TÜRKPATENT’in marka sayfasına göre marka; sözcüklerden, şekillerden, renklerden, harflerden, sayılardan, seslerden ve malın ya da ambalajın biçiminden oluşabilir. Şart iki tanedir: işaret, bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt edebilmeli ve sicilde açık biçimde gösterilebilmelidir.
- Sözcük markası. Yalnızca isim, yazı biçimi ne olursa olsun korunur.
- Şekil ya da logo markası. Yalnızca görsel işaret.
- Kombine marka. İsim ve logonun birlikte tescil edilmesi.
- Geleneksel olmayan markalar. Ses, renk ya da ambalaj biçimi gibi işaretler. TÜRKPATENT bunlar için ayrı bir bilgilendirme sayfası yayımlıyor.
İsim ile logoyu tek başvuruda mı, ayrı ayrı mı tescil ettireceğinize başvurudan önce karar verin. İsim ile logo ayrı korunmak istenirse genellikle ayrı başvuru gerekir. Hangisinin sizin için daha önemli olduğunu markanın nasıl kullanılacağı belirler. Bu karar için marka vekilinin görüşünü almanızı öneririz.
Başvurudan Önce Neler Kontrol Edilmeli?
Başvuru ücreti iade edilmeyen bir masraf olduğu için, ret ihtimalini başvurudan önce azaltmak gerekir. Üç kontrol yapıyoruz:
- Benzer marka araştırması. TÜRKPATENT’in çevrimiçi marka araştırma uygulamasında aynı ya da benzer isimlerin kayıtlı olup olmadığına bakılır. Araştırma yalnızca birebir aynı yazılışı değil, okunuşu ve anlamı benzeyen isimleri de kapsamalıdır. Çevrimiçi araştırma yol gösterir ama karıştırılma ihtimalinin hukuki değerlendirmesi uzmanlık gerektirir.
- Ayırt edicilik. İsim, sattığınız ürünü ya da hizmeti doğrudan tarif ediyorsa tescil edilemeyebilir. Sektörünüzün adını ya da ürünün cinsini söyleyen bir isim bu açıdan risklidir.
- Diğer mecralar. Alan adı, sosyal medya kullanıcı adı ve Google’da aynı isimle çıkan işletmeler kontrol edilir. Bunlar tescil şartı değildir ama markanın kullanılabilirliğini belirler.
İsim henüz seçilmediyse bu kontrolleri isim kararından önce yapmak daha doğrudur. İsim seçim sürecini marka ismi bulma yazımızda anlattık.
Marka yönetimi hizmeti
Markanızın ismini, kimliğini ve kullanım kurallarını tescil sürecine hazır hale birlikte getirelim.
Başvuru Hangi Nedenlerle Reddedilir?
Kanun iki tür ret nedeni düzenler. Mutlak ret nedenleri başvurunun kendisinden kaynaklanır ve kurum bunları kendiliğinden inceler. Nispi ret nedenleri ise başka bir markayla ilişkilidir ve başvuruya itiraz edilmesiyle gündeme gelir.
| Konu | Mutlak ret nedenleri (madde 5) | Nispi ret nedenleri (madde 6) |
|---|---|---|
| Kaynak | İşaretin kendi niteliği | Başkasına ait önceki marka ya da hak |
| Örnekler | Ayırt edici niteliği olmayan işaretler, malın cinsini, kalitesini ya da coğrafi kaynağını salt bildiren işaretler, kamu düzenine aykırı işaretler | Önceki tarihli bir markayla karıştırılma ihtimali, tanınmış markalarla ilişkili durumlar, kötü niyetli başvurular |
| Kim gündeme getirir | Kurum, inceleme sırasında | İlgili marka sahibi, itiraz ederek |
| Nasıl önlenir | İsmi ayırt edici seçerek | Başvurudan önce benzer marka araştırması yaparak |
Mutlak ret nedeni bir işaret için, işaret kullanım sonucunda ayırt edici nitelik kazanmışsa bu gerekçeyle ret yapılmayabilir. Maddelerin tam metni uzundur, tabloda yalnızca temel mantık özetlendi. Kendi ismin için değerlendirme gerekiyorsa mevzuatın tam metnine ve bir marka vekiline başvurun.
Marka Sınıfı Nasıl Seçilir?
Marka, genel olarak değil, belirli mal ve hizmetler için tescil edilir. Bu mal ve hizmetler Nice Sınıflandırması’na göre sınıflara ayrılır. TÜRKPATENT, Nice Sınıflandırması’nın son baskısına uygun mal ve hizmet adlarını içeren MGS aracını kullanıma sunduğunu, ayrıca WIPO’nun MGS ve EUIPO’nun TMclass uygulamalarının mal ve hizmet araştırmasında kullanılabileceğini belirtiyor.
Sınıf seçerken şu üç soruyu sorun:
- Bugün ne satıyorsunuz? Markanın şu an kullanıldığı mal ve hizmetler mutlaka kapsanmalı.
- Önümüzdeki yıllarda neye açılacaksınız? Planlanan ürün ya da hizmet grupları varsa onları da düşünün. Ama kapsamı gereksiz yere genişletmek maliyeti artırır.
- Rakipler hangi sınıflarda? Benzer markaların hangi sınıflarda kayıtlı olduğuna bakmak, itiraz ihtimalini önceden gösterir.
Sınıf sayısı ücreti etkileyebilir, güncel ücretler için TÜRKPATENT’in işlem ücretleri sayfasına bakın. Ücret tutarlarını yazıya koymuyoruz çünkü yıllık olarak değişiyor.
Marka Tescili Adım Adım Nasıl Yapılır?
- İsim ve görsel kararı. Başvurulacak isim ve gerekiyorsa logo kesinleştirilir. Başvuru sonrası logo değiştirmek yeni başvuru gerektirebilir, bu yüzden tasarım bittikten sonra başvurmak daha güvenlidir.
- Araştırma ve sınıf seçimi. Benzer marka araştırması yapılır, mal ve hizmet sınıfları belirlenir.
- Çevrimiçi başvuru. Başvuru TÜRKPATENT’in çevrimiçi sistemi üzerinden yapılır. Sistem; marka adını ve türünü, marka örneğini, mal ve hizmet listesini ve sahip bilgilerini ister. Başvuru formu elektronik olarak imzalanır. Güncel giriş yöntemleri için TÜRKPATENT’in çevrimiçi başvuru kılavuzuna bakın.
- Ücret ödemesi. Başvuru ücreti, sistemin verdiği bilgilerle bankadan ödenir. Ücret ödenmeden başvuru tamamlanmış sayılmaz.
- İnceleme. Kurum başvuruyu şekil ve mutlak ret nedenleri açısından inceler. Eksik ya da hatalı bulursa düzeltme için süre verebilir.
- Bültende yayım. Uygun bulunan başvuru, kurumun bülteninde yayımlanır. Üçüncü kişiler yayımdan sonra, tescile kadar yazılı ve gerekçeli görüş sunabilir, ama bu kişiler işlemlere taraf olmaz.
- İtiraz süresi. Yayım tarihinden itibaren iki ay boyunca başvuruya itiraz edilebilir. İtiraz edilirse kurum taraflardan görüş ister ve sonuca göre karar verir.
- Tescil. Bütün aşamaları tamamlanan başvuru, tescil ücretinin ödenmesiyle tescil edilir, sicile kaydedilir ve bültende yayımlanır.
Bu süreçte kaç ay beklemek gerektiğine dair resmî bir ortalama süre bulamadık. Süre, kurumun iş yüküne, eksik giderme ihtiyacına ve itiraz gelip gelmediğine göre değişir. Bu yüzden yazıda belirli bir ay sayısı vermiyoruz. Kampanya ya da lansman tarihinizi tescil sonucuna bağlamamanızı öneririz.
Marka Tescilinde Hangi Süreler Önemlidir?
| Süre | Ne anlama gelir | Kanun maddesi |
|---|---|---|
| 2 ay | Başvurunun yayımından itibaren, yayıma itiraz süresi | Madde 18 |
| 2 ay | Kurum kararının bildiriminden itibaren, karara itiraz süresi | Madde 20 |
| 10 yıl | Koruma süresi, başvuru tarihinden itibaren | Madde 23 |
| Süre bitiminden önceki 6 ay | Yenileme talebinin yapılabileceği dönem. Yenileme on yıllık dönemlerle yapılır | Madde 23 |
| Süre bitiminden sonraki 6 ay | Süre kaçırıldıysa ek ücretle yenileme yapılabilir | Madde 23 |
| 5 yıl | Tescilden sonra haklı bir sebep olmadan kullanılmayan marka iptal edilebilir | Madde 9 ve 26 |
Tescilden Sonra Nelere Dikkat Edilmeli?
- Markayı kullanın. Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde, haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler için ciddi biçimde kullanılmayan marka, talep üzerine iptal edilebilir. İhracat amaçlı kullanım ve izinle başkasının kullanması da kullanım sayılır.
- Yenileme tarihini takvime yazın. Koruma süresi başvuru tarihinden başlar. Yenileme için son altı ay ve ek altı ay süresi vardır, ama ek süre ek ücretle işler.
- Kullanımı tutarlı tutun. Tescil edilen işaret ile günlük kullandığınız işaret birbirinden çok ayrılırsa kullanım ve koruma kapsamı tartışma konusu olabilir. Logoyu yenilerken bunu hesaba katın.
- Kayıtları saklayın. Fatura, ambalaj, katalog ve reklam örnekleri markanın kullanıldığını gösteren belgelerdir. Kanun, bazı itiraz durumlarında itiraz sahibinden son beş yılda markayı ciddi biçimde kullandığını kanıtlamasını isteyebileceğini belirtir.
Marka kimliğini yenilemeyi düşünüyorsanız önce tescil kapsamını kontrol edin. Yenileme sürecini rebranding yazımızda anlattık.
Marka kimliğiniz tescile hazır mı?
İsim, logo ve kullanım kurallarını başvurudan önce birlikte gözden geçirelim.
Başvuruyu Kendiniz mi Yapmalı, Marka Vekili mi Tutmalı?
Başvuru çevrimiçi sistemden yapılabilir, bu yüzden teknik olarak kendiniz de yapabilirsiniz. Asıl zorluk başvuru formunda değil, değerlendirmededir: benzer markaların karıştırılma ihtimalini ölçmek, doğru sınıfları seçmek ve itiraz geldiğinde cevap vermek.
| Durum | Kendiniz başvurabilirsiniz | Vekil ile çalışmak mantıklı |
|---|---|---|
| İsim | Özgün, ayırt edici, benzeri görünmeyen isim | Sektörünüzde benzer isimler çok olan ya da tanımlayıcı sözcük içeren isim |
| Kapsam | Tek ürün ya da hizmet grubu | Birden fazla sınıf ya da ihracat planı |
| Risk | Markaya yapılan yatırım henüz küçük | Marka üzerine ambalaj, site ve reklam yatırımı yapıldı ya da yapılacak |
Bu tablo genel bir değerlendirmedir, kanuni bir ayrım değildir. Ücretli hizmet alıp almamak size kalmış, ama araştırma ve sınıf kararı şüpheliyse bir uzmanın görüşü, itiraz ya da ret ihtimaline karşı daha ucuza gelir.
Marka Tescilinde Ajansın Rolü Nedir?
Marka tescilinin hukuki tarafı marka vekilinin ve avukatın alanıdır, bir ajansın değil. Ajansın rolü, tescile girecek şeyi doğru hazırlamaktır:
- İsim. Ayırt edici, telaffuzu kolay ve sektörde benzeri olmayan bir isim bulmak. Süreci marka ismi bulma yazımızda anlattık.
- Logo ve görsel kimlik. Tescil edilecek işareti net, uygulanabilir ve tutarlı hazırlamak. Bütün süreci marka kimliği oluşturma yazımızda ele aldık.
- Kullanım kuralları. Logonun, renklerin ve ismin her mecrada aynı kullanılmasını sağlayan kılavuz. Tescilden sonra kullanımı tutarlı tutmak bu kılavuza bağlıdır. Kapsam için kurumsal kimlik paketi yazımıza bakabilirsiniz.
En Sık Yapılan Hatalar
- Önce markayı kullanıp sonra tescile bakmak. İsim yaygınlaştıktan sonra bir itiraz ya da ret, bütün yatırımı geri alır.
- Tanımlayıcı isim seçmek. Ürünü ya da sektörü doğrudan anlatan isim, ayırt edicilik şartında takılabilir.
- Yalnızca birebir aynı ismi aramak. Okunuşu ya da anlamı benzeyen isimler de itiraz sebebi olabilir.
- Yanlış ya da eksik sınıf seçmek. Marka yalnızca başvurulan mal ve hizmetler için korunur.
- Logo bitmeden başvurmak. Sonradan değişen logo yeni başvuru ve yeni masraf getirebilir.
- Süreleri kaçırmak. İki aylık itiraz sürelerini ve yenileme dönemini takvime yazmamak.
- Tescilli markayı kullanmamak. Beş yıl ciddi kullanım olmazsa iptal talebiyle karşılaşılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Marka tescili ne kadar sürer?
Resmî kaynaklarda sabit bir süre bulamadık. Süre; inceleme, eksik giderme ve itiraz durumuna göre değişir. İki aylık itiraz süresi kesin olarak işler, gerisi dosyaya bağlıdır.
Marka tescili ne kadar tutar?
Tutarlar yıllık olarak değiştiği için burada rakam vermiyoruz. TÜRKPATENT’in işlem ücretleri sayfasında güncel tutarlar yayımlanır. Maliyet; sınıf sayısına, itiraz çıkıp çıkmamasına ve vekil kullanılıp kullanılmamasına göre değişir.
Marka tescili kaç yıl geçerlidir?
Koruma süresi başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve on yıllık dönemlerle yenilenebilir. Yenileme talebi süre dolmadan önceki altı ay içinde yapılır, süre kaçırılırsa süre bitiminden sonraki altı ay içinde ek ücretle yapılabilir.
Marka tescili yaptırmak zorunlu mu?
Kanun marka korumasının tescil yoluyla elde edildiğini düzenliyor. Tescil yaptırmamak yasak değildir ama koruma kapsamınız sınırlı olur. Tescilsiz bir markanın hangi durumda korunabileceği için bir avukata danışın.
Alan adı almak, markayı korur mu?
Hayır. Alan adı kaydı ile marka tescili ayrı şeylerdir. Alan adını almış olmanız, aynı ismin başkası tarafından marka olarak tescil edilmesini engellemez.
Logo değişirse yeniden tescil gerekir mi?
Kapsam, tescil edilen işarete göre belirlenir. Logo köklü biçimde değişiyorsa yeni başvuru gerekebilir. Küçük değişiklikler için bir marka vekiline danışın. Bu yüzden tescilden önce logonun kesinleşmesini öneriyoruz.
Yabancı ülkelerde de koruma sağlanır mı?
Türkiye’deki tescil Türkiye’de geçerlidir. Yurtdışı için ülke bazında ya da uluslararası marka sistemi üzerinden ayrı başvuru gerekir. TÜRKPATENT, uluslararası marka tescil sistemi için ayrı bir bilgilendirme sayfası yayımlıyor. İhracat planınız varsa bunu başvuru öncesinde bir marka vekiliyle değerlendirin.
Kaynaklar
- 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (Mevzuat Bilgi Sistemi)
- TÜRKPATENT, Marka
- TÜRKPATENT, Marka (Nice) Sınıflandırma
- TÜRKPATENT, Çevrimiçi Başvuru İşlem Kılavuzu
Marka ve kimlik çalışması
Tescile girecek ismi ve logoyu birlikte hazırlayalım. Hukuki başvuru için bir marka vekiline danışmanızı öneririz.
Diğer Yazılar
İçindekiler Siteniz Çıkıyor mu, Hiç mi Çıkmıyor? Firma Adı Aramasında Başka Sitelerin Çıkması Normal mi? Ekranda Ne Görüyorsunuz, Nedeni Ne?…
İçindekiler Eski Blog Yazılarımı Silersem Ne Olur? Eski Blog Yazılarını Silmek İçin Yaş Yeterli Bir Sebep mi? Silmeden Önce Hangi…